Daltononderwijs

De Wereldweide is per 15 december 2010 een officiële Daltonschool.

Helen Parkhurst (1887-1973) heeft aan het begin van de vorige eeuw een eigen visie ontwikkeld over de wijze waarop we kinderen het beste tot leren kunnen laten komen. De basisprincipes zelfstandigheid, verantwoordelijkheid en samenwerken spelen hierin een belangrijke rol. Ze bracht haar ideeën in praktijk in het plaatsje Dalton, in de staat Massachusettes. De wijze waarop aan haar principes inhoud wordt gegeven, heeft ze nooit dwingend voorgeschreven en aan de scholen zelf overgelaten. Hierdoor krijgt iedere Daltonschool een eigen gezicht en zijn alle Daltonscholen anders. In 1928 werd de eerste Daltonschool in Nederland geopend.

Daltonscholen vallen onder de zogenoemde traditionele vernieuwingsscholen.
In het Daltononderwijs blijven de goede elementen van het klassikale onderwijs gehandhaafd, terwijl er aan de andere kant zoveel mogelijk ruimte wordt gelaten voor individuele ontplooiing. Het Dalton onderwijs is geen uitgewerkt systeem met eigen specifieke leermiddelen.

Het Daltononderwijs kent 3 pijlers: zelfstandigheid, samenwerken en verantwoordelijkheid.
Zelfstandigheid:
De kinderen bij ons op school hebben binnen duidelijke grenzen een redelijke mate van vrijheid. Tijdens het zelfstandig werken met de taak mogen zij zelf kiezen in welk volgorde ze hun werk uitvoeren. Voorwaarde is dat hun taak op het eind van de gestelde tijd af is. De mate van vrijheid wordt mede bepaald door de groep zelf. Van belang daarbij is wel dat de groep daarover kan meepraten, meedenken en in sommige gevallen meebeslissen.

Samenwerken:
Wij vinden het belangrijk dat kinderen leren respect te hebben voor anderen. Respect hebben wil niet zeggen dat je het altijd met de ander eens moet zijn. Het houdt wel in dat je de ander waardeert op eigen waarde, handelen, denken en op grond daarvan respecteert. Een goede leerweg hierbij is het samenwerken. Door samen te werken aan opdrachten leren kinderen elkaar te helpen en krijgen zij gevoel voor teamwerk. Spelenderwijs ontwikkelen zij zo sociale vaardigheden.

Verantwoordelijkheid:
Om samenwerking en zelfstandigheid te realiseren hebben kinderen vrijheid nodig. Vrijheid om te kiezen wanneer ze bepaalde taken gaan doen, waar ze gaan zitten, hoe ze een taak gaan aanpakken enzovoort. Met die vrijheid krijgen ze dan ook verantwoordelijkheid voor hun omgeving en voor hun werk. In het groepsproces zijn ze verantwoordelijk voor zichzelf en ook voor de ander.

Bovengenoemde principes geven we onder andere vorm middels een taakbrief (een blad waarop de taken vermeld staan die de kinderen moeten uitvoeren).
Verantwoordelijkheid: Via de taak kan het kind zelf kiezen aan welk onderdeel van de leerstof het eerst gewerkt gaat worden.
Zelfstandigheid: Het kind kan bepalen welk werk zonder hulp gemaakt kan worden.
Samenwerken: Het kind kan zien bij welk onderdelen er samengewerkt kan worden.

Op de taak staat in de eerste plaats de basisstof vermeld. Dit werk wordt door alle kinderen gemaakt. Daarnaast bevat de taak het extra werk.
Extra werk moet gemaakt worden als de basisstof klaar is. Het is verrijkingsstof. Vaak gaat deze stof wat verder dan de basisstof. Het kost wat meer denkwerk.
Daarna mag er nog gekozen worden uit ander werk. Dit keuzewerk kan werk zijn dat moeilijker is, maar ook werk dat leuker is dan de basisstof.
Als kinderen een onderdeel van de taak af hebben, dan kleuren zij dit in. Elke dag heeft een eigen kleur.

Maandag = rood
Dinsdag = geel
Woensdag = blauw
Donderdag = oranje
Vrijdag = groen

Als een kind op een of meer onderdelen niet goed kan meekomen, dan krijgt het kind voor die onderdelen een aangepaste taak.
Natuurlijk werken kinderen uit de onderbouw nog niet met een uitgebreide taak. Zij werken met de kiestoren. Vanaf groep 1 krijgen ze elke week een taakje. In groep 3 wordt er voor het eerst met een taakbrief gewerkt. Hierop staan dan bijvoorbeeld 3 onderdelen die de kinderen zelfstandig kunnen maken.
Naast het werk dat de kinderen gaan doen, staan er op de taakbrief ook reflectieopdrachten. Dit kunnen bijvoorbeeld opmerkingen zijn t.a.v. netheid, tijdsinvestering, oordelen over het werk enz. Dit gebeurt om kinderen bewust te maken van hun eigen verantwoordelijkheid maar ook om ze te leren dat hun mening belangrijk is. Naar aanleiding hiervan kan een leerkracht een gesprek met een kind aangaan over zijn/haar motivatie, resultaten, gedrag enz.

Methodes en werkwijze in de verschillende groepen